Bir Borsa Dahisi : Warren Buffett

Akıllı ve sabırlı yatırımcı tanımına belki de en iyi uyan kimse, gazoz satarak hayata başlayıp, borsa yatırımları sayesinde dünyanın ikinci büyük dolar milyarderi haline gelen Warren Buffett olsa gerek. Borsayla ilgili bugünkü yazımızı onun görüş ve uygulamalarına dayandırıyorum.

Buffett, 1974 yılında Forbes dergisine verdiği demeçte "Şimdi borsaya yatırım yapıp, zengin olma zamanı" demiş ve daha dergi yayımlanmadan dibe oturmuş bulunan Dow Jones endeksi yüzde 15'lik rekor bir artış göstermiş ve yükselişine sonra da devam ederek 18 ay sonra zirve yapmıştı. Meşhur yatırımcı, yakın zaman önce, New York Times gazetesine yatırımlarında benimsediği ilkeyi şöyle açıkladı: "Borsadan alımlarımı belirleyen basit bir kural vardır: Başkaları cesur iken korkak, onlar korkak iken cesur olurum." Bu sözlerin hemen akabinde, borsa camiasını yakından ilgilendiren bir öngörüsünü kamuoyuyla paylaştı: "Kesin olan bir husus var ki, bugünlerde korku herkese yayılmış durumda, insanların bu kadar korku ve güvensizlik içinde olduğunu hiç görmemiştim. Bu nedenle ben Amerikan şirketlerinin hisselerini alıyorum..."

Buffett'in ekonomi ve borsayla ilgili olumsuz haberlere bakışı da herkesten farklı. "Kötü haberler bir yatırımcının en iyi dostudur. Çünkü, bugünkü kötü haberler hisse fiyatlarını değerinin altına düşürerek kârlı yatırım imkanı sağlıyor, ama uzun dönemde borsa haberleri çok iyi olacak." yaklaşımı herkes için bir ders niteliğinde. Buffett, açıkça bahsetmese de, sürü psikolojisine kapılmanın olumsuz sonuç vereceğini ima ediyor ve tam tersine çoğunluğun gittiği yönün aksi yönünde gitmek gerektiğini salık veriyor.

Büyük yatırımcı, düşündüklerini geçmişte olduğu gibi, bugün de kamuoyuyla cömertçe paylaşmaktan hiç kaçınmıyor. Bu konuda bencillik duygusunu aştığını ve kendi toplumuna, hatta tüm dünyaya karşı sorumluluk hissiyle davranabildiğini görüyoruz. Ama, Buffett, sadece başkalarına akıl vermekle yetinmiyor, dediklerini bizzat kendisi uyguluyor. Nitekim, zor durumdaki GE'ye (General Electrics) tam 3 milyar dolar yatırım yapmış durumda. Yani, görüşlerinin arkasında duruyor, elini tabir caizse koluyla beraber taşın altına koyuyor. Zaten, Buffett'i yatırım dünyasının en büyüğü yapan ve ona "sağduyusuna, öngörüsüne güvenilen adam" lakabını kazandıran husus, fikirlerini, tavsiyelerini kendi iş hayatının parçası haline getirmesi, söylemiyle aksiyonun birbirini tutmasıdır.

Global kriz başladığından beri, 'nakit kraldır (cash is the king)' sözü herkesin ağzına ciklet olmuş durumda. Paranın nakit olarak tutulması demek, hiçbir yatırıma yönelmemesi demektir. Buffett'ın bu konudaki mesajı da bir dahiye yakışacak kadar ilginç ve öğretici: "Nakit kral diyorlar, tembel tembel oturan kral'ın kime faydası olur ki? Kral dediğin aktif olmalı, yani para, çalışmalı, işlemeli." Parantez içinde açıklayayım ki, Buffett'ın "para çalışmalı" lafı asla para ticareti, faizcilik anlamına gelmeyip, para yatırım için ekonomiye sokulmalı demektir.

Warren Buffett, borsada birçok şirketin değerinin, ödenmiş sermayesinin altına indiğine dikkat çekiyor ve yatırımcıya sağlam şirketlerin hissesine çok iyi fiyattan sahip olma fırsatının doğduğunu ve bu fırsatı kaçırmaması gerektiği öğüdünü veriyor. Ancak, kısa zamanda kâr beklentisinin beyhude olduğunun altını çizmeyi ihmal etmiyor. Buffett, borsada yatırımlarını bugünkü çok düşük değerler üzerinden yapanların orta-uzun vadede çok kârlı çıkacağını savunuyor. Bizim borsamız İstanbul Menkul Kıymetler Borsası da (İMKB) akıllı, cesur ve özellikle sabretmesini bilen yatırımcılara çok cazip hisse fiyatları sunuyor. Birçok senet, bir lira civarında ve altında fiyatlarda seyrediyor. Çok sayıda şirket fiyatı, acizane deyimimle, negatif peştemaliye yansıtıyor. Türk ticaret hayatındaki, "Mal satılırken değil, alınırken kâr edilir." tekerlemesini doğrulamak için borsamız şimdilerde güzel imkanlar sunuyor.