Keriz Silkelemesi

Yaklaşık on gün önce, borsa dünyasının bazı isimleri “manipülasyon’ suçlamasıyla gözaltına alındı. Manipülasyon yapanların amacı, kasten, yalan, yanlış  bilgiler yaymak suretiyle hedef seçtikleri hisse senedinin arz ve talebini istedikleri yönde  etkilemektir. Ancak, manipülasyonun  hedefi spekülasyon, yani bir kağıdın arzını sınırlamak, piyasayı sıkıştırmak ve seçilen zamanda ucuza alınan kağıdı aşırı karla satmaktır. Manipülasyon-spekülasyon döngüsü şöyle bir seyir izler: Aşırı hırslı bir grup borsacı, olabildiğince ucuz ve borsada işlem gören hisse senedi sayısı düşük olan bir şirket kağıdını gözüne kestirir. Bu  hissenin değer kaybedeceğine dair dedikodular aracı şirketlerin seans salonlarında, yatırımcılara fısıldanır, panik havası içinde ortaya çıkan satış dalgası, masum yatırımcıya malını ucuz fiyattan sattırır. Hisselerin tamamı veya tamamına yakın bölümü kelepir fiyatına ele geçirilir.  Bundan sonra,  kağıdın çok değerleneceğine dair uydurma hikayeler  güya “tiyo” olarak takdim edilir ve yatırımcıda alım  arzusu meydana getirilir, ama şimdi de kağıdı satan yoktur.  alım emirlerinin adet ve tutar olarak hızla artmasıyla, fiyat iyice yukarıya çekilir, kağıda ard arda tavan yaptırılır.

Hisseyi ucuza kapatanlar, ancak, o kağıdın  borsa değeri alım fiyatına göre, on ila yirmi misli kadar yükselince, aniden satışa geçer,  portföylerini  tamamen boşaltırlar. Sonuçta, manipülasyon-spekülasyon yapanlar tamamen haksız şekilde, muazzam kazanç sağlarlar.  Olan küçük yatırımcıya olur; aşırı yüksek fiyattan satın aldığı kağıdın değeri iki-üç gün içinde yerlerde sürünür hale gelir. Yüzlerce, binlerce insanı kandırıp, onların  sırtından zengin olanlar, dolandırdıkları kimselere karşı en ufak bir pişmanlık hissi duymazlar. Şuradan belli ki; bu tür işlem “ keriz silkelemesi “   olarak deyimlendirilir.  Dolandırıcılığı yapanlar  mağrurdurlar, kendilerini “ zekâ rantı  “ almış addederler.Peki, bu kanunsuzluk ve   zalimlik engellenemez mi? Tabii ki, evet..!

Malum, yatırımcılar borsada ancak, bu konuda yasayla ruhsatlandırılmış borsa aracı kurumları vasıtasıyla alım ve satım yapabilirler. Bir aracı kurum, büyüklüğüne göre binlerce yatırımcıya ( müşteriye ) hitap edebilir. Fakat, büyük oynayanların sayısı her şirkette sınırlıdır. Onlar için aracı kurum ayrı bir seans salonu ve broker tahsis eder. Kalbur üstü oyuncuların  her biriyle, yaptıkları işlemlerle şirket yöneticileri, özel olarak ilgilenir. Çünkü büyük müşteri,  büyük işlem hacmi, bu da şirket için büyük kurtaj ( aracılık komisyonu ) geliri demektir. Velhasıl, borsa aracı kurumu bu tür müşterisini yakından tanır, onun çalışma tarzını, eğilimlerini çok iyi bilir. Ayrıca, müşteri hesaplarının her akşam borsa kayıtlarıyla mutabakatı yapılır, Zaten, işlemi yapan aracı kurumun brokeri ve dealer’ıdır, müşteri sadece kendi namına işlem yapılmasını yazılı talimatlarıyla talep edebilir. Demek ki, manipülasyon-spekülasyon  kaçınılmaz olarak  aracı kurum yöneticilerinin bilgisi dahilinde yapılır,  aracı kurum, manipülatörü de bilir, onun yaptığı manipülasyonu da. Buna rağmen,  yolsuzluklara izin verilmesi sebepsiz değildir. Ya şirket yöneticileri de yapılan işe ortaktır, ya da  aşırı kazanç hırsıyla, bu işlemlerin getireceği kurtaj gelirine tamah ediyorlardır. Özetle,  manipülatör sivrisinek, borsa aracı kurumu ise bataklık konumundadır.

Öyleyse,  aracı şirketler, mutlaka yasaları noksansız uygulayan,  ahlaki değerlerin  her şeyden önce geldiği müesseseler haline getirilmeli, böyle olmayanlar sistemden derhal ayıklanmalıdır. Güvenlik güçlerimiz, üstüne düşeni layıkıyla yaparak, bugüne kadar ki en kapsamlı, başarılı operasyonu gerçekleştirdi ve bir bakıma bu konuda sorumlu diğer kurumların önünü açtı. Şimdi, sıra Sermaye Piyasası Kurumu ( SPK ) ve Borsa yönetiminde… Şayet, kamu otoritesini temsil eden bu kuruluşlar gerekeni yapma hususunda acz gösterir ve keriz silkelemesi yapanları ve yaptıranları borsadan silkeleyemezse,  varlık nedenleri ister istemez tartışma konusu olacaktır.